گوهر

روزی در گذرگاهی کنار گودل آبی مردی را دید : فریاد می کرد که گوهر بیا ! زنی سر از سرای بیرون کرد , پیر و سیاه و آبله زده و و دندان ها بزرگ و به صفات ذمیمه موصوف ؛ شیخ و جمع را نظر بر آن زن افتاد.شیخ گفت: چنان دریا راگوهر به از این نباشد.

طعام های لذیذ روزی شیخ به راهی می گذشت.کُناسان مبرز پاک می کردند و آن نجاست از خیک بیرون می آوردند . صوفیان چون آن جا رسیدند , خویشتن فراهم گرفتند و گریختند . شیخ ایشان را بخواند و گفت: این نجاست به زبان حال با ما سخنی می گوید.می گوید: ما آن طعام های خوش بوی با لذتیم که شما زر و سیم بر ما می افشاندید و جان ها از بهر ما نثار می کردید و هر سختی و مشقت که از آن حکایت نتوان کرد در راه بدست آوردن ما تحمل می کردید.به یک شب که با شما صحبت داشتیم به رنگ شما شدیم.از ما به چه سبب می گریزید؟ ما را از شما باید گریخت.چون شیخ این سخن تقریر کرد فریاد از جمع بر آمد و بگریستند و حا

صوفی گری

وقتی از عراق جامه( دلقی )برای شیخ آوردند, صوفیانه پوشید.گربه ای که پیوسته دور و بر او می گشت بر آن مرقع شاشید.شیخ گفت: ما برآن بودیم که خود را به جامه صوفیان بیرون آریم و ساعتی صوفی باشیم, این گربه بر صوفی ما شاشید.

شیطان و دلالان

شیطان راپرسیدندکدام طایفه رادوست داری؟گفت:دلالان را.گفتند:چرا؟گفت:ازبهرآنکه من به سخن دروغ از ایشان خرسند بودم وایشان سوگنددروغ نیزبدان افزودند.

زنبور و مور شیخ(ابو سعید) گفت : وقتی زنبوری به موری رسید او را دید دانه ای گندم به خانه می برد.مردمان پای بر او می نهادند و او را خسته می گردانیدند.زنبورآن موررا گفت که این چه سختی و مشقت است که تو برای دانه ای بر خویشتن نهاده ای ؟ به یک دانه محقر چندین مذلت می کشی؟ بیا تا ببینی که من چگونه آسان می خورم , بی این مشقت نصیب می گیرم.پس مور را به دکان قصابی برد.گوشت آویخته بود.زنبور در آمد از هوا و برگوشت نشست و سیر بخورد و پاره ای فراهم آورد تا ببرد. قصاب فراز آمد و کاردی بر میان وی زد و او را به دو نیم کرد و بینداخت. زنبور بر زمین افتاد . آن مور فراز آمد و پایش بگرفت

رساله دلگشا (عبید زاکانی) لولیی با پسر خود ماجرا می کرد که توهیچ کاری نمی کنی وعمردر بطالت بسر می بری.چند باتوگویم که معلق زدن بیاموز وسگ از چنبر جهانیدن و رسن بازی تعلم کن تا از عمر خود برخوردارشوی.اگر از من نشنوی, به خدا تو را در مدرسه اندازم تا علم مرده ریگ ایشان بیاموزی و دانشمند شوی و تازنده باشی در مذلت و فلاکت وادبار بمانی ویک جو از هیچ جا حاصل نتوانی کرد.

گلها به خداوند سلام می کنند و خداوند به گلها لبخند می زند. پس در عزت و ناز دنیا بریکدیگر پیشی نگیرید و فریب زینت ها و نعمت ها را نخورید و مغرور نشوید و از رنج و سختی آن ننالید و نا شکیبا نباشید , زیرا عزت و افتخارات دنیا پایان می پذیرد, و زینت و نعمت هایش نابود می گردد و رنج و سختی آن تمام می شود و هر مدت و مهلتی در آن به پایان می رسد وهر موجود زنده ای به سوی مرگ می رود.آیا نشانه هایی از زندگی گذشتگان که بر جای مانده , شما را از دنیا پرستی باز نمی دارد ؟ و اگر خردمندید آیا در زندگانی پدرانتان آگاهی و عبرت آموزی نیست ؟ مگر نمی بینید که گذشتگان شما باز نمی گردند ؟

دنیا و قبرستان ناصر خسرو به راهی می گذشت مست و لا یعقل نه چون می خوارگان دید قبرستان و مُبرز روبرو بانگ بر زد گفت ای نظارگان نعمت دنیا و نعمت خواره بین اینش نعمت, اینش نعمت خوارگان ناصرخسرو از راهی می گذشت.مستراح و قبرستان را با هم دید.گفت : این است دنیا و این است دنیا خواری.

دعوی پیغامبری

شخصی از مولانا عضدالدین پرسیدکه چون است که درزمان خلفا,مردم دعوی خدایی وپیغمبری بسیارمی کردند واکنون نمی کنند ؟گفت:مردم این روزگار را چندان ظلم وگرسنگی افتاده است که نه ازخدایشان به یاد می آید و نه از پیغامبر.

دام صیاد

صوفی ای راگفتند:جبه ات را بفروش.جواب داد:اگر صیاد دام خود را بفروشد با چه چییز صید تواند کرد؟